A’ fuireach is ag obair
Gnothachas
Tha Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh mar dhachaigh do bharrachd is 1,000 gnothachas, bho bhiadh is deoch gu turasachd, àiteachas agus obair-thogalach. Ged a tha grunn fhastaidhearan mòra ann, tha a’ mhòr-chuid de ghnothachasan — barrachd is 80% dhiubh — a’ fastadh nas lugha na 10 dhaoine. Tha gnothachasan beaga agus meanbh-ghnothachasan deatamach don sgìre.
Tha Ùghdarras Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh ag obair le com-pàirtichean gus taic a thoirt do choimhearsnachd gnothachais a tha beòthail agus seasmhach. Thathar a’ lìbhrigeadh seo tro mheasgachadh de thaic dhìreach airson ghnothachasan, leasachadh branndadh, prògraman thabhartasan targaidichte, agus leasachadh sgilean agus trèanadh. Thathar a’ co-òrdanachadh na h-obrach tro Bhuidheann Stiùiridh Eaconamach a’ Mhonaidh Ruaidh agus thathar ga lìbhrigeadh tro bhuidhnean leithid Com-pàirteachas Gnothachas a’ Mhonaidh Ruaidh agus GrowBiz.
A’ brosnachadh cleachdadh an t-suaicheantais a th’ aig Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh
Faodaidh gnothachasan ionadail suaicheantas Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh a chleachdadh gun chosgais. So-aithneachail sa bhad, tha an suaicheantas co-chiallach le seasmhachd, co-obrachadh agus ceannardas. Tha sinn nar pàirt de theaghlach de bharrachd is 4,000 pàirc nàiseanta air feadh an t-saoghail, agus tha Ùghdarras a’ Phàirc a’ toirt fiathachadh dhut agus don ghnothachas agad pàirt a ghabhail ann.
Button: Cuir a-steach tagradh airson an suaicheantas a chleachdadh
Comhairle agus taic do ghnothachasan
Ma tha an gnothachas agad - mòr no beag – a’ sireadh comhairle, taic no dìreach lìonra de dhaoine air aon inntinn, tha grunn bhuidhnean ann a dh’fhaodadh do chuideachadh.
A’ bhuidheann margaideachd cinn-uidhe agus seòmar-malairt airson na sgìre. Tha CBP a’ toirt seachad guth airson ghnothachasan ionadail, a’ toirt taic do leasachadh gnothachais agus leasachadh roinneil, agus a’ ruith VisitCairngorms, iùl oifigeil luchd-tadhail airson na sgìre.
A’ toirt taic an-asgaidh do mheanbh-ghnothachasan, iomairtean agus daoine ag obair air an ceann fhèin sa Phàirc Nàiseanta. Tha GrowBiz comasach air taic 1:1 a thoirt seachad, a bharrachd air cothroman lìonrachaidh agus leasachadh sgilean tro sheiseanan trèanaidh air-loidhne.
Ma tha thu a’ smaointinn air gnothachas a thòiseachadh no ma tha thu stèidhichte gu math mar-thà, dh’fhaodadh Business Gateway na Gàidhealtachd do chuideachadh. Tha an sgioba a’ toirt seachad comhairle gnothachais agus stiùireadh practaigeach, bho chothrom air oideachaidhean-lìn a dh’fhaodadh do chuideachadh le suas-sgileadh gu taic thàillearaichte 1:1.
Carthannas a tha ag amas air spionnadh a thoirt don eaconamaidh ionadail, obraichean a chruthachadh agus bòidhchead nàdarra a’ Phàirc Nàiseanta a ghlèidheadh. Tha Urras a’ Mhonaidh Ruaidh a’ toirt taic do ghnothachasan tro thabhartasan, comhairle agus goireasan, a’ cuideachadh ghnothachasan a bhith a’ soirbheachadh fhad ’s a thathar a’ cur air adhart cleachdaidhean seasmhach.
Coimhearsnachdan
’S e daoine a tha a’ dèanamh àite, agus tha sin fìor mu dheidhinn coimhearsnachdan a’ Mhonaidh Ruaidh. Ma tha thu ag iarraidh a bhith an sàs sa choimhearsnachd ionadail agad no ma tha thu nad phàirt de bhuidheann coimhearsnachd a tha feumach air taic - tha grunn bhuidhnean ann a dh’fhaodadh cuideachadh. Tha an cuideachadh a thathar a’ tabhann a’ dèiligeadh ri raon de chùisean leasachadh coimhearsnachd, a’ gabhail a-steach riaghlachas, ionmhas, planadh phròiseactan, trèanadh agus togail airgid.
Tha Com-pàirteachas Sgìre Mhàrr (MAP) a’ dèiligeadh ri taobh an ear a’ Mhonaidh Ruaidh, a’ gabhail a-steach pàirtean de Shiorrachd Obar Dheathain, Aonghas agus Gleann Sìth. Tha e a’ toirt seachad cuairt-litir sheachdaineil, poitean beaga maoineachaidh, post-sheòlaidh airson tabhartasan nas motha agus taic airson pròiseactan coimhearsnachd fhàs.
Tha Gnìomh Saor-thoileach Bhàideanach is Srath Spè (VABS) a’ toirt taic do choimhearsnachdan, iomairtean sòisealta agus buidhnean na treas roinne air feadh Bhàideanach is Srath Spè agus Siorrachd Pheairt Ghàidhealaich leis a h-uile nì bho fhiosrachadh air stèidheachadh gu faighinn maoineachadh.
Tha Urras a’ Mhonaidh Ruaidh na charthannas a tha ag amas air spionnadh a thoirt don eaconamaidh ionadail, obraichean a chruthachadh agus bòidhchead nàdarra a’ Phàirc Nàiseanta a ghlèidheadh. Tha e a’ toirt taic tro thabhartasan, comhairle agus goireasan.
Tha an sgioba Coimhearsnachdan agus Leasachadh Dùthchail aig Ùghdarras a’ Phàirc ag obair le buidhnean eile air pròiseactan ceangailte ri Achd Cumhachdachadh Choimhearsnachdan. Tha iad a’ cumhachdachadh luchd-còmhnaidh a bhith a’ gabhail gnìomh air na cùisean a tha cudromach dhaibh agus buaidh mhòr a bhith aca. Dh’fhaodadh seo a bhith airson pròiseact aon-turais no airson àrd-mhiannan fad-ùineach leithid leasachadh so-mhaoin a chruthaicheas teachd-a-steach no taigheadas sealbhaichte leis a’ choimhearsnachd.
Foghlam agus daoine òga
Tha 9 àrd-sgoiltean agus 23 bun-sgoiltean taobh a-staigh a’ Phàirc Nàiseanta no aig a bheil am Pàirc Nàiseanta taobh a-staigh na sgìre-sgoile aca. Tha mu 15% den chunntas-sluaigh 16 bliadhna a dh’aois no nas òige, beagan nas ìsle na am figear airson Alba san fharsaingeachd (16%) ach nas àirde gu mòr na iomadh pàirt dhùthchail eile na h-Alba.
Tha an sgìre a’ toirt seachad tòrr chothroman airson chlann is daoine òga (an dà chuid gu h-ionadail agus nas fhaide air falbh) a bhith a’ ceangal ri nàdar is fiadh-bheatha, ag ionnsachadh barrachd mun t-saoghal a tha timcheall orra agus mar a dh’fhaodas iad cuideachadh le bhith a’ coimhead às a dhèidh.
Bhon a chaidh a chruthachadh ann an 2003, tha Ùghdarras a’ Phàirc air conaltradh ri mìltean de chlann is daoine òga, a’ gabhail a-steach tro obair dhìreach le sgoiltean, prògram sònraichte Junior Ranger, cothroman saor-thoileachais, tabhartasan còmhdhalach agus Sgioba-gnìomha Òigridh a’ Mhonaidh Ruaidh.
Àiteachas agus manaidseadh fearainn
Tha Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh a’ còmhdachadh 4,528 cilemeatairean ceàrnagach – ceàrnaidh dà uimhir cho mòr ’s a tha Pàirc Nàiseanta an Lake District agus nas motha na dùthaich Luxembourg. Ach, eucoltach ri iomadh pàirc nàiseanta air feadh an t-saoghail, chan eil Ùghdarras a’ Phàirc a’ sealbhachadh no a’ manaidseadh pàirt sam bith den fhearann seo.
Tha mu thuaiream trì cairtealan den fhearann air a shealbhachadh gu prìobhaideach le daoine fa leth no le urrasan. Tha barrachd is 150 gabhaltas-fearainn ann, a tha eadar-dhealaichte a thaobh meud bho nas lugha na 100 heactair gu barrachd is 40,000 heactair. Tha ceàrnaidhean mòra, leithid Oighreachd na Dail Mòire ann an Oir Dhè agus Oighreachd Obar Neithich ann an Srath Spè, fo sheilbh bhuidhnean glèidhteachais carthannach, fhad ’s a tha buidhnean riaghaltais leithid Coilltearachd is Fearann Alba, Buidheann Nàdair na h-Alba agus Iomairt na Gàidhealtachd ’s nan Eilean cuideachd a’ sealbhachadh agus a’ manaidseadh cehàrnaidhean mòra.
Tha co-rèir mòr de choilltean Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh an sàs ann an cruthachadh fiodh, a’ toirt seachad cosnaidhean aig a h-uile ìre bho phlanadh choilltean agus nursaraidhean chraobhan gu planntachadh, leagail agus a’ cruthachadh bathar-amh airson mhuileannan-sàbhaidh. Tha aon mhuileann-sàbhaidh mòr agus grunn mhuileannan-sàbhaidh beaga sa Phàirc Nàiseanta fhèin no air oir a’ phàirc.
Tha Ro-innleachd Coilltearachd Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh a’ toirt seachad stiùireadh ro-innleachdach airson na coilltean làithreach a mhanaidseadh agus coilltean ùra dùthchasach agus coilltean coimeirsealta a dhealbhadh taobh a-staigh a’ Phàirc Nàiseanta.
Uaireannan, tha tabhartasan-maoineachaidh rim faotainn airson taic a thoirt do dhaoine ann a bhith a’ leasachadh mholaidhean airson coilltean a chruthachadh sa Phàirc Nàiseanta.
Tha mòran den mhonadh sa Phàirc Nàiseanta ga mhanaidseadh gu gnìomhach, agus tha seo a’ ciallachadh gu bheilear a’ losgadh an fhraoich ann an striopan tarsainn an t-slèibhe. Thathar am beachd a bhith a’ cruthachadh fraoch fada agus preasan, leithid aiteann, sam faod eòin fasgadh a ghabhail, a bharrachd air fraoch uaine ùr air am faod iad biadhadh. Ann an grunn àitichean, tha am monadh ga mhanaidseadh le fòcas air àireamhan àrda de dh’eòin ruadh fhaighinn airson urchaireachd as t-fhoghar. A bharrachd air losgadh, tha manaidsearan a’ mhonaidh a’ cumail smachd air sealgairean leithid sionnaich agus feannagan.
Tha Ùghdarras a’ Phàirc dealasach air barrachd ghnèithean agus iomadachd structarach fhaicinn air mòintichean, le barrachd phòcaidean agus striopan de chraobhan agus preasan air oir a’ mhonaidh, air leathaidean cas, ann an gilean agus timcheall air iarsmaidhean choilltean. Tha iad ag obair gu dlùth le manaidsearan-fearainn, a’ gabhail a-steach tro Chom-pàirteachas Monadh Ruadh an Ear, gus taic a thoirt seachad air chor ’s gum faodar eòlas is deagh chleachdadh a cho-phàirteachadh.
Tha ath-leasachadh a’ mhòintich a’ sgur call carboin, a’ toirt buannachd do bhith-iomadachd, a’ toirt piseach air càileachd uisge agus a’ cuideachadh gus tuiltean aotromachadh. Tha mu 90,000 heactair de mhòinteach ann an droch chor sa Phàirc Nàiseanta. Tha 57,000 heactair dheth air bleith fhulang ann an dòigh air choreigin.
Tha Ùghdarras Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh ag obair còmhla ri ceithir com-pàirtichean lìbhrigidh eile air a’ bhuidhinn aig Riaghaltas na h-Alba, Peatland ACTION, air a bheil an t-uallach airson maoineachadh thabhartasan a riarachadh. Sa Phàirc Nàiseanta, tha seo a’ gabhail a-steach Cairngorms 2030, prògram còig bliadhna a tha a’ faighinn taic bho Mhaoin Dualchais a’ Chrannchuir Nàiseanta.
Tha am prògram Cairngorms Peatland ACTION a’ toirt seachad maoineachadh agus taic theicnigeach airson phròiseactan ath-leasachadh a’ mhòintich sa Phàirc Nàiseanta, a’ gabhail a-steach sgeama-inntrigidh gus gnothachasan ionadail catharra agus planntachaidh a thrèanadh.
Cothroman maoineachaidh
Tha Ùghdarras a’ Phàirc a’ maoineachadh raon de dh’iomairtean is pròiseactan thar a’ Phàirc Nàiseanta a tha a’ toirt taic don lèirsinn airson àite far a bheil daoine agus nàdar a’ soirbheachadh còmhla. Tha cothroman maoineachaidh làithreach gan cumail ùraichte air an làraich-lin sa Bheurla aig Ùghdarras a’ Phàirc.
Ma tha tùs-bheachd agad airson pròiseact no iomairt a gheibheadh buannachd bho mhaoineachadh agus chan eil thu cinnteach a bheil e freagarrach, nach cuir thu fios thugainn.
Cothroman tairgseachaidh
Tha Ùghdarras a’ Phàirc gu cunbhalach a’ lorg sholaraichean, co-chomhairlichean agus cùmhnantaichean a tha comasach air ar cuideachadh le bhith a’ lìbhrigeadh phròiseactan a tha a’ toirt taic do dh’amasan a’ Phàirc Nàiseanta. Bhiodh tu:
A’ cur ri dìon na h-àrainneachd, leasachadh coimhearsnachd agus turasachd sheasmhach.
Ag obair ann an com-pàirteachas le luchd-ùidhe is solaraichean adhartach a tha an geall air solarachadh cothromach, trìd-shoilleir agus in-ghabhalta, a’ dèiligeadh ris a h-uile nì bho ath-leasachadh a’ mhòintich aig sgèile mòr gu cùmhnantan speisealach eag-eòlasach leithid suirbhidean air àrainnean sheanganan.
A’ gabhail pàirt ann an obair bhrìoghmhor a tha a’ toirt taic do dhualchas nàdarra is eaconamaidh dùthchail na h-Alba.
Tha cothroman tairgseachaidh làithreach gan cumail ath-ùraichte air an làraich-lin sa Bheurla aig Ùghdarras a’ Phàirc.
Comhairle agus taic dealbhaidh
Tha seirbheis dealbhaidh Ùghdarras a’ Phàirc a’ cuideachadh gus leasachadh den t-seòrsa cheart fhaighinn sna h-àitichean cearta ann am Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh. Tha iad a’ cur air adhart tasgadh airgid, a’ dìon agus a’ meudachadh dualchas nàdarra is cultarach na sgìre agus a’ cruthachadh àitichean a dh’fhaodas sinn uile luachadh agus mealadh.
Feumar a h-uile iarrtas dealbhaidh ann am Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh a chur chun an ùghdarras ionadail bhuntainneach. Ma tha an t-iarrtas cudromach do dh’amasan nas fharsainge a’ Phàirc Nàiseanta, thèid a ghairm a-steach agus thèid co-dhùnadh a dhèanamh air le Ùghdarras a’ Phàirc. ’S iad na còig ùghdarrasan ionadail sa Phàirc Nàiseanta: Siorrachd Obar Dheathain, Aonghas, a’ Ghàidhealtachd, Moireibh, agus Peairt is Ceann Rois.
Featured
Am Pàirc Nàiseanta
Tuilleadh fiosrachaidh mu Phlana Com-pàirteachais a’ Phàirc Nàiseanta, obraichean aig Ùghdarras a’ Phàirc, agus dealbhan-tìre, fiadh-bheath, bailtean, clachain agus cultar a’ Phàirc Nàiseanta.
Fiadh-bheatha
Tha Pàirc Nàiseanta a’ Mhonaidh Ruaidh na àite air leth airson nàdar. ’S fhiach comharrachadh gu bheil e mar dhachaigh do 25% de na gnèithean as teirce agus sa chunnart as motha san Rìoghachd Aonaichte.
Dealbhan-tìre
Tha am Pàirc Nàiseanta a’ gabhail ainm bhon Mhonadh Ruadh, prìomh raon bheanntan na sgìre sam faighear còig às na sia beanntan as àirde san Rìoghachd Aonaichte.